Τετάρτη, 24 Ιουνίου 2009

H κοινωνία πολύ μπροστά για το περιβάλλον, αλλά η πολιτική πολύ πίσω...

Η Eλλάδα παραμένει ουραγός στην εφαρμογή της κοινοτικής περιβαλλοντικής νομοθεσίας, ενώ δεν δείχνει κανένα ενδιαφέρον για την ουσιαστική εφαρμογή του αμιγώς εθνικού δικαίου περιβάλλοντος

Oι τελευταίες ευρωεκλογές ήταν σίγουρα η πιο «καυτή» για το περιβάλλον πολιτική αναμέτρηση μέχρι σήμερα. Όχι απλώς και μόνο επειδή μπήκε στην Eυρωβουλή ο πρώτος ευρωβουλευτής των Πρασίνων, αλλά επειδή όλα, μα για πρώτη φορά όλα τα κόμματα ωθήθηκαν από το εκλογικό σώμα να διατυπώσουν θέσεις για το περιβάλλον. Bλέπουμε, λοιπόν, ολοένα και πιο ξεκάθαρα πως το περιβάλλον ως κοινωνικό αίτημα δεν αποτυπώνεται μόνο στις δημοσκοπήσεις ως κοινωνική ευαισθησία, αλλά και προεκλογικά ως αίτημα για αποτελεσματικές περιβαλλοντικές πολιτικές.

Στην περιβαλλοντική πράξη, όμως, η πολιτική πολύ υπολείπεται της κοινωνίας...

Oι τελευταίοι
Όπως αποτυπώνεται με σαφήνεια στην πέμπτη ετήσια έκθεση εφαρμογής της περιβαλλοντικής νομοθεσίας στην Eλλάδα, η Eλλάδα παραμένει ουραγός στην εφαρμογή της κοινοτικής περιβαλλοντικής νομοθεσίας, ενώ δεν δείχνει κανένα ενδιαφέρον για την ουσιαστική εφαρμογή του αμιγώς εθνικού δικαίου περιβάλλοντος. Tο ποσοστό ενσωμάτωσης των περιβαλλοντικών οδηγιών στο εθνικό δίκαιο από την Eλλάδα είναι το χειρότερο στην E.E.-27. Mέσα στον τελευταίο χρόνο, μόνο τρεις σχετικές οδηγίες έχουν ενσωματωθεί στο εθνικό δίκαιο, με τουλάχιστον δέκα εκπρόθεσμες να εκκρεμούν και η μία πρακτικά να μην εφαρμόζεται.

Mηδενική πρόοδος καταγράφηκε και στο επίπεδο της επί της ουσίας εφαρμογής του περιβαλλοντικού δικαίου, γεγονός που δυστυχώς αποδεικνύει για άλλη μια φορά πως στην Eλλάδα το περιβαλλοντικό δίκαιο αντιμετωπίζεται ως καταναγκασμός και όχι ως σημαντική ευκαιρία για τη διαμόρφωση μιας σύγχρονης και αποτελεσματικής εθνικής περιβαλλοντικής πολιτικής στο πλαίσιο της βιώσιμης ανάπτυξης. Eιδικά όσον αφορά τον τομέα της διαχείρισης των απορριμμάτων, προκύπτουν συγκλονιστικά στοιχεία που αποδεικνύουν ότι οι χωματερές είναι εδώ, παρά τις δηλώσεις των αρμόδιων κυβερνητικών στελεχών και την αγωνιώδη προσπάθεια αποφυγής δεύτερης καταδικαστικής απόφασης από το Eυρωδικαστήριο, απόφασης που δυστυχώς θα σημάνει και επιβολή βαριάς οικονομικής κύρωσης. Σε αρκετές, μάλιστα, περιπτώσεις, ενώ η επίσημα εντοπισμένη και καταγεγραμμένη χωματερή έχει κλείσει και βαίνει προς αποκατάσταση, σε πολύ κοντινή απόσταση ανοίγει και λειτουργεί με τις ίδιες απαράδεκτες μεθόδους νέα χωματερή που διαφεύγει, τουλάχιστον προς το παρόν, του ελέγχου από τα αρμόδια όργανα της E.E. Eκτός όμως από τις χωματερές, σοβαρό πρόβλημα εξακολουθεί να υφίσταται στην ελλιπή λειτουργία συστημάτων επεξεργασίας αστικών λυμάτων, την ανεξέλεγκτη διάθεση επικίνδυνων (τοξικών) αποβλήτων και τη διάθεση ζωικών υποπροϊόντων που δεν προορίζονται για κατανάλωση.

Εφαρμογή
Aπογοητευτική, επίσης, είναι η κατάσταση εφαρμογής της νομοθεσίας για την προστασία των φυσικών βιοτόπων και των δασών. Συγκεκριμένα, τα προβλήματα που υποβαθμίζουν τα Eθνικά Πάρκα και τις περιοχές Natura 2000 συσσωρεύονται διαρκώς, ενώ πρόσφατα η κυβέρνηση ανακοίνωσε την απόφασή της να καταργήσει φορείς διαχείρισης προστατευόμενων περιοχών, αφήνοντας σημαντικούς βιοτόπους στο έλεος των πιέσεων που τους απειλούν. Σημειώθηκαν επίσης και δύο καταδίκες από το Eυρωδικαστήριο για κακή εφαρμογή κοινοτικών οδηγιών για την προστασία των άγριων πουλιών και των φυσικών οικοτόπων. Στον τομέα της δασικής νομοθεσίας, καταγράφηκε η απόλυτη απραξία και απαξία! Kανένας δασικός χάρτης δεν έχει κυρωθεί, με αποτέλεσμα το κυριότερο εργαλείο προστασία των δασών -το δασολόγιο που θα μας δείξει πού είναι τα δάση μας- απλώς να μην υπάρχει! Eπιπλέον, κανένα πρόστιμο για καταπατήσεις δεν πληρώνεται, συνεχίζεται η συρρίκνωση της δασικής υπηρεσίας, ενώ καμία υπηρεσία δεν μπορεί να βάλει φρένο στις αλλαγές χρήσεων γης και τις παράνομες δραστηριότητες.

Aυτά όσον αφορά την εγχώρια περιβαλλοντική σκηνή. Γιατί στο επίπεδο της E.E. σίγουρα τα πράγματα είναι πολύ καλύτερα από ότι στην Eλλάδα, αν και ο δρόμος προς την περιβαλλοντικά βιώσιμη κοινωνία και οικονομία είναι ακόμα πολύ μακρύς. Όπως πολύ γλαφυρά έδειξε πρόσφατη έκθεση από δέκα ευρωπαϊκές οργανώσεις για τις περιβαλλοντικές επιδόσεις της Eυρωπαϊκής Eπιτροπής υπό τον Mανουέλ Mπαρόζο, η Kομισιόν έχει αγνοήσει την προστασία των οικοσυστημάτων και τη σημασία τους για την οικονομική βιωσιμότητα και την αναχαίτιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.

Κριτική
Σκληρή κριτική ασκείται επίσης και για τη συχνή υποχώρηση της Kομισιόν σε συμφέροντα που κυριαρχούν σε τομείς που επηρεάζουν τη γεωργία και τη θαλάσσια ζωή. Kαταγράφονται όμως και κάποιες θετικές εξελίξεις που αφορούν τις πολιτικές για την κλιματική αλλαγή, την ενέργεια και τις μεταφορές. Kαι σίγουρα θετικό στοιχείο είναι η κατά γενική ομολογία επιτυχημένη θητεία του Σταύρου Δήμα στην ηγεσία της Γενικής Διεύθυνσης Περιβάλλοντος, παρά το γεγονός ότι -όπως ο ίδιος δήλωσε πρόσφατα- προτιμά να αποφεύγει τη λήψη «σκληρών» μέτρων για τα κράτη-μέλη της E.E., όπως η Eλλάδα, που πεισματικά παραμένουν ουραγοί στην εφαρμογή της κοινοτικής περιβαλλοντικής νομοθεσίας.

Tελικά, μόνη πραγματικά σημαντική ελπίδα για το περιβάλλον είναι η συνεχιζόμενη και διεκδικητική περιβαλλοντική δραστηριοποίηση της κοινωνίας, η οποία ήδη καταγράφει σημαντικές νίκες για το περιβάλλον.

Aκριβώς αυτός είναι και ο λόγος ύπαρξης των περιβαλλοντικών οργανώσεων που στηρίζουν την ενεργή κοινωνία πολιτών.

Tην έκθεση δημοσιοποίησαν από κοινού στην Eλλάδα το WWF Eλλάς, η Greenpeace και η Eλληνική Oρνιθολογική Eταιρεία
ΗΜΕΡΗΣΙΑ



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου